<<Scroll down for English>>
Jackson (1977) noemt zichzelf ‘een hetero man met een trans verleden’. Hij was één van de eerste transgender personen in Nederland die zijn geslacht wettelijk kon aanpassen zonder verplichte operatie.
“Ik ben een leuker persoon geworden. Omdat ik niet meer per se iets moet. Ik mag gewoon zíjn.”
Voor geboren en getogen Amsterdammer Jackson Adney zijn de persoon die hij was en de persoon die hij is flink verschillend. Halverwege de dertig besefte hij geen vrouw te zijn. Enkele jaren later was hij één van de eerste trans mensen in Nederland die onder de nieuwe transgenderwet op 1 juli 2014 zijn geslacht kon aanpassen in zijn paspoort. “Daarvóór mocht dat alleen na verplichte operaties, waaronder een sterilisatie. Je mocht niet meer vruchtbaar zijn bij een wijziging van je geslachtsregistratie.”
“Ik had echt een grijns van oor tot oor toen ik mijn nieuwe paspoort in handen had. Als er sindsdien ergens naar identificatie werd gevraagd, liet ik het vol trots zien. Nu sta ik er eigenlijk niet meer zo stil, ik weet bijna niet meer beter.”
Inmiddels is Jackson een rolmodel voor andere transgender personen - een beetje tegen wil en dank, vindt hij zelf. “Toen ik werd gevraagd als Pride-ambassadeur in 2018, dacht ik: zo bijzonder ben ik niet. Maar ik dacht óók: als trans man van kleur is het belangrijk om mijn verhaal te doen. Als ik er één iemand mee bereik die er iets mee kan, is het ’t waard. Ook omdat ik graag de positieve kanten wil delen. Vaak horen mensen alleen de negatieve elementen van trans zijn. Dat kan ontmoedigend werken: ‘Waarom zou ik beginnen aan deze transitie als het alleen maar ellende met zich meeneemt?’ Ik wil laten zien: het is het gevecht waard. Niemand anders gaat jouw leven voor je leiden.”
Toen hij zelf in transitie ging, miste hij Nederlandse rolmodellen. “Ik heb destijds heel veel informatie opgezocht en vrijwel alle mensen in wie ik mezelf herkende, kwamen uit Engeland of de VS. Nu zijn er in Nederland ook veel transgender activisten. Mensen zijn naar mijn idee bovendien minder kortzichtig rond het onderwerp dan vijftien jaar geleden, er is veel meer over bekend. Ik heb zelf nooit veel problemen gehad met reacties uit mijn omgeving, maar van anderen hoor ik soms ontluisterende verhalen. En neem ook de vele voorbeelden van trans mensen die vermoord worden om wie ze zijn - dat gebeurt wereldwijd nog steeds op grote schaal.”
Een voorbeeld voor anderen wil hij dus graag zijn. “Ik ga geregeld met andere transgender personen in gesprek wanneer mensen dat aan mij vragen. Naar anderen toe ben ik terughoudender. Als trans mensen hebben wij vaak het gevoel dat we iets moeten uitleggen - maar waarom moet ik jou iets uitleggen? Natuurlijk, als mensen het willen begrijpen en er positief tegenover staan, dan wil ik best moeite doen om jou mee te nemen in mijn verhaal. Maar niet wanneer ik door heb dat iemand er al een mening over heeft, het niet wíl snappen. Dan ben ik mezelf aan het verantwoorden voor wie ik ben.”
Tomboy
Zelf is hij er niet meer heel bewust mee bezig dat hij trans is, zegt hij. “Ik noem mezelf soms een hetero man met een trans verleden. Dat zei ik een keer als grapje, maar ik meen het eigenlijk wel. Ik wil daarmee aangeven, ook voor andere mensen die met zichzelf worstelen, dat je je leven kunt leven hoe jíj dat wil. Van mij hoeven mensen niet altijd per se te weten dat ik trans ben - ik ben er open over, maar ik ben ook gewoon maar mezelf.”
“Ik weet nog goed hoe jaloers ik was op mijn vijftien jaar jongere broertje: zo had mijn jeugd ook moeten zijn”
Jackson begreep in zijn jeugd al dat hij anders was dan mensen in zijn omgeving. “Destijds wist ik niet beter dan dat dat lesbisch moest zijn. Je bent geboren als vrouw en valt op vrouwen, dus tja, dan ben je lesbisch - zo dacht ik toen. Veel later opende de Franse film Tomboy uit 2011 mijn ogen. Die film gaat over een kind dat geboren is als meisje, maar zich begint te identificeren als jongen. Ik herkende mezelf in dat kind. Als puber was er eens een meisje dat mijn kant op bleef kijken. Mijn moeder zei toen: ‘Ik geloof dat zij denkt dat je een jongen bent.’ Toen het meisje me uiteindelijk aansprak en zag dat ik geen jongen was, was ze haar interesse kwijt. Dat voelde als mijn eerste liefdesverdriet. Tijdens Tomboy werd ik emotioneel. Er schoot van alles door me heen, waaronder deze herinnering. Ik had mezelf óók altijd als tomboy gezien, een stoere lesbo. Maar vanaf dat moment vroeg ik me af: ben ik niet gewoon een hetero man?”
Het duurde even voordat Jackson zelf snapte wat het antwoord op die vraag was. “Ik wist het allemaal niet meer”, zegt hij. “Een ex-vriendin had me al weleens gevraagd: ben jij niet gewoon een jongen? Toen schrok ik en werd ik boos op haar. Ik had die vraag niet zien aankomen en was er zelf nog niet klaar voor. Maar zij had het blijkbaar al door.”
Toen Jackson wat later een psycholoog begon te bezoeken, viel het kwartje definitief. “Ergens dacht ik: zie je, ik wist het wel! Ik had ’t gewoon altijd verdrongen.”
Rond zijn zestiende zelfs heel erg. Op die leeftijd was Jackson zo klaar met de vragen die hij kreeg van anderen - “Waarom gedraag je je als een man? Waarom heb je kort haar?” - dat hij besloot zich ‘megavrouwelijk’ te gaan gedragen. “Ik leerde mezelf acteren zodat ik die opmerkingen niet naar mijn hoofd kreeg. Ik ging zelfs met jongens zoenen. Maar ik weet nog goed hoe jaloers ik op latere leeftijd was op mijn vijftien jaar jongere broertje toen hij een vriendinnetje kreeg en met zijn vriendjes ging voetballen. Ik dacht: zo had mijn jeugd ook moeten zijn.”
Zelf voelde hij zich vaak alleen. “Ik begreep mezelf niet. Daar werd ik recalcitrant van. Ik was moeilijk en negatief, soms op het agressieve af, en zeurde veel: als ik de pest erin had, mocht de hele wereld dat weten. Dat zit nog steeds wel een beetje in me, maar in vergelijking met toen is het een heel groot verschil. Nu ben ik wie ik moet zijn en begrijp ik mezelf beter. Ik probeer gewoon mijn leven te leven zoals ik het altijd al had moeten doen.”
“Als je hoort hoelang mensen nu op de wachtlijst moeten staan, heb ik nog mazzel gehad”
Zijn transitie was een hoopvolle, maar ook moeilijke tijd. “Dan heb je, na al die jaren, eindelijk voor jezelf duidelijk hoe het zit en word je on hold gezet. Door de wachtlijsten en doordat je anderen moet tonen dat je zeker weet dat je bent wie je zegt dat je bent. Ergens snapte ik dat wel, maar het maakte het niet minder zwaar. Al waren er zeker mooie momenten. Mijn arts zei bijvoorbeeld ooit tegen mij: ‘Toen je het had over het moment waarop je geen borsten meer zou hebben, begon je te stralen.’ Na vier maanden kreeg ik groen licht van het genderteam om mijn transitie in gang te zetten en kon ik beginnen met hormonen. Daarna moest ik weer een tijdje wachten op mijn genderbevestigende operaties - maar als je hoort hoelang mensen nu op de wachtlijst moeten staan, heb ik nog mazzel gehad. Vijftien jaar geleden was het ook een log proces, maar het ging minder traag dan nu.”
Hij kijkt op: “Je weet toch hoe het is als je iets heel graag wil? Dat je tien bent en je ouders beloven dat ze je meenemen naar de Efteling? Maar vervolgens nog drie maanden moet wachten tot jullie gaan? Dat voelt eindeloos. Al die tijd zit je in spanning.”
Weg uit de stad
Tijdens zijn transitie had hij veel aan vrienden en collega's, zegt hij. “Zeker de hormoontherapie doet van alles met je lijf en je hoofd: stemmingswisselingen, woede, huilbuien. Daarnaast was het lastig om gedrag dat ik mezelf had aangeleerd weer af te leren.” Maar wanneer hij vragen van anderen kreeg, was er een wezenlijk verschil met vroeger: “Als mensen nú informeerden of ik een man of een vrouw was, dacht ik: geweldig! Het betekende dat ze zien dat ik geen vrouw ben.”
Jackson weet nog goed dat hij na zijn transitie een spraakberichtje kreeg van een vriendin. “Ik vroeg: ‘Wie is dit, wat moet ik hiermee?’. Het bleek een oude opname van mezelf te zijn: ik herkende mijn stem niet meer.”
Jackson woont sinds een paar jaar niet meer in de stad. Zijn thuisplek is nu Purmerend. “Voor mij werd Amsterdam om te wonen steeds minder leuk. Ik hou van de stad, maar ik wil hier niet meer wonen. Het werd steeds duurder en tegelijkertijd steeds drukker en gehoriger. Bij mijn woning in Oost had ik een speeltuin voor de deur, waar soms ’s nachts nog mensen rondhingen. Ik slaap al twintig jaar met oordoppen in, maar zelfs die hielpen op een gegeven moment niet meer.”
“Ik mis Amsterdam niet, maar dat komt doordat ik middenin de stad werk, als beveiliger in het Stedelijk Museum. Daar is altijd reuring. ’s Avonds kan ik het dorpse van Purmerend opzoeken. Daar heb ik een voor- en achtertuin, een berging en drie slaapkamers - dat zou hier onbetaalbaar zijn. In mijn berging ga ik binnenkort mijn bokszak hangen. Ik boks al jaren, maar mag als darmpatiënt - ik heb de ziekte van Crohn - geen contactsporten doen en dus niet met anderen sparren.”
Hij vervolgt: “Vroeger bokste ik in een vrouwensportschool. Daar kreeg ik destijds geregeld blikken en vragen vanwege mijn masculiene uiterlijk. Nu hebben mensen, als ik op openbare plekken kom, vaak niet eens door dat ik trans ben. Als ik het vertel, krijg ik weleens te horen: ‘Oh, wat goed. Wanneer ga je starten met je transitie?’”
<<English interview>>
Jackson (1977) describes himself as ‘a straight man with a trans past’. He was one of the first transgender individuals in the Netherlands who was able to legally change his gender without a required operation.
“I have become a nicer person. Because I no longer feel like I have to do anything. I am just allowed to be.”
For born-and-raised Amsterdammer Jackson Adney, the person he was and the person he is are vastly different. In his mid-thirties, he realized he wasn't a woman. A few years later, he was one of the first trans people in the Netherlands who could change the gender on his passport under the new transgender law on the 1st of July, 2014. “Before that, as a trans person, you were only allowed to do so if you had had required operations, including sterilization. You were no longer supposed to be fertile if you wanted to change your gender registration.”
“I had a smile from ear to ear when I held my new passport in my hands. From then on, whenever I was asked for identification, I showed it with pride. Now, I don't really think about it anymore; I barely know any better.”
Since then, Jackson has become a role model for other transgender people - somewhat reluctantly, he adds. “When I was asked to be a Pride ambassador in 2018, I thought: I'm not that special. But I also thought: as a trans man of color, it is important to tell my story. If I reach just one person who can benefit from it, it's worth it. Also because I really want to share the positive sides. Often, people only hear the negative elements of being trans. That can be discouraging: ‘Why would I start this transition if it only brings misery?’ I want to show that it is worth the fight. No one else is going to live your life for you.”
When he went through his own transition, he missed having Dutch role models. “At the time, I looked up a lot of information, and almost all the people I recognized myself in were from the UK or the US. Now, there are also many transgender activists in the Netherlands. Furthermore, I feel people are less short-sighted about the subject than fifteen years ago; there is much more awareness. Personally, I never had many issues with reactions from my environment, but I sometimes hear devastating stories from others. And take the many examples of trans people who are murdered for who they are - that still happens on a large scale worldwide.”
That’s why he wants to be an example for others. “I regularly talk with other transgender people when they ask me to. I am more reserved toward others. As trans people, we often feel like we have to explain something - but why do I have to explain anything to you? Of course, if people want to understand and have a positive attitude, I am more than willing to make an effort to share my story with you. But not when I notice that someone already has an opinion about it and doesn't want to understand. Then I am just justifying myself for who I am.”
Tomboy
He says he is no longer very consciously aware of being trans himself. “I sometimes call myself a straight man with a trans past. I said that as a joke once, but I actually mean it. By that, I want to show - also for other people who are struggling with themselves - that you can live your life exactly how you want to. People don't always need to know that I am trans. I am open about it, but I am also just being myself.”
“I remember well how jealous I was of my brother, who is fifteen years younger: that’s how my childhood should have been too”
Even in his youth, Jackson understood that he was different from the people around him. “Back then, I didn't know any better than that I must have been a lesbian. You are born as a woman and attracted to women, so yeah, then you're a lesbian - that’s how I thought at the time. Much later, the 2011 French movie Tomboy opened my eyes. That movie is about a child who is born as a girl but starts to identify as a boy. I recognized myself in that child. As a teenager, there was once a girl who kept looking my way. My mother said at the time: ‘I think she thinks you're a boy.’ When the girl finally approached me and saw I wasn't a boy, she lost her interest. That felt like my first heartbreak. During Tomboy, I became emotional. All sorts of things flashed through my mind, including this memory. I had always seen myself as a tomboy too, a tough lesbian. But from that moment on, I wondered: am I not just a straight man?”
It took a while before Jackson understood the answer to that question himself. “I didn't know anymore,” he says. “An ex-girlfriend had asked me before: aren't you just a boy? That startled me and made me angry with her. I hadn't seen that question coming and wasn't ready for it myself. But apparently, she had already realized it.”
A bit later, when Jackson started seeing a psychologist, the penny finally dropped. “Part of me thought: see, I knew it! I had just always suppressed it.”
Around the age of sixteen, he suppressed it a lot. At that age, Jackson had had enough of the questions he got from others - “Why do you act like a man? Why do you have short hair?” - that he decided to act 'mega-feminine.' “I taught myself how to act so I wouldn't get those comments thrown at me. I even started kissing boys. But later in life I remember well how jealous I was of my brother, who is fifteen years younger, when he got a girlfriend and went to play soccer with his friends. I thought: that is how my childhood should have been too.”
He often felt alone. “I didn't understand myself. That made me rebellious. I was difficult and negative, sometimes bordering on aggressive, and complained a lot: if I was in a bad mood, the whole world had to know. That is still a little bit in me, but compared to back then, it's a huge difference. Now I am who I am supposed to be, and I understand myself better. I am just trying to live my life the way I always should have.”
“When you hear how long people have to be on the waiting list now, I actually got lucky”
His transition was a hopeful but also a difficult time. “After all those years, you finally have clarity for yourself, and then you are put on hold. Because of the waiting lists, and because you have to prove to others that you are sure you are who you say you are. Part of me understood that, but it didn't make it any less difficult. That said, there were definitely beautiful moments. For example, my doctor once said to me: ‘When you talked about the moment you would no longer have breasts, you had a beaming smile.’ After four months, I got the green light from the gender team to start my transition, and I could begin hormones. After that, I had to wait a while again for my gender-affirming surgeries - but when you hear how long people have to be on the waiting list now, I actually got lucky. Fifteen years ago, it was a slow process too, but it moved less sluggishly than it does now.”
He looks up: “You know what it's like when you want something really badly, right? When you're ten years old, and your parents promise to take you to an amusement park? But then you still have to wait three months before you go? That feels endless. The whole time, you're in suspense.”
Leaving the city
During his transition, his friends and colleagues were a huge support, he says. “The hormone therapy in particular does a lot to your body and your mind: mood swings, anger, crying spells. Besides that, it was difficult to unlearn behavior that I had taught myself.” But when he got questions from others, there was a fundamental difference from the past: “Now, if people inquired whether I was a man or a woman, I thought: great! It meant they could see I wasn't a woman.”
Jackson remembers receiving a voice message from a friend after his transition. “I asked: ‘Who is this, what is this about?’. It turned out to be an old recording of myself: I didn't recognize my own voice anymore.”
Jackson hasn't lived in the city for a few years now. His home is now the nearby town of Purmerend. “For me, living in Amsterdam became less and less fun. I love the city, but I don't want to live here anymore. It became more and more expensive and, at the same time, increasingly crowded and noisy. At my place in the East district, I had a playground right outside my door, where people sometimes hung out at night. I've been sleeping with earplugs for twenty years, but at a certain point, even those didn't help anymore.”
“I don't miss Amsterdam, but that's because I work right in the middle of the city, as a security guard at the Stedelijk Museum. There's always hustle and bustle there. In the evening, I can return to the village-like feel of Purmerend. There, I have a front and back yard, a storage shed, and three bedrooms - that would be unaffordable here. I'm going to hang my punching bag in my shed soon. I've been boxing for years, but as a bowel patient - I have Crohn's disease - I’m not allowed to do contact sports, so I can't spar with others.”
He continues: “I used to box in a women's gym. Back then, I regularly got stares and questions because of my masculine appearance. Now, when I go to public places, people often don't even realize I'm trans. If I tell them, I sometimes hear: ‘Oh, that's great. When are you going to start your transition?’”